वली असदुल्ला खां गालिब साहेबांच्या एका गझलेचा अनुवाद पेश करतो आहे...
कासिद के आते आते, खत एक और लिख रखूं
मै जानता हुं जो वो लिखेंगे जवाब में
अर्थः
दूत ( निरोप्या, पोस्टमन ) माझ्या पत्राचं उत्तर तिच्याकडून आणेस्तोवर मी अजून एक पत्र लिहून ठेवतो
कारण मला माहिती आहे ती काय उत्तर देणार आहे.
कब से हुं क्या बताऊं जहान्-ए-खराब में
शब आये, हिज्र को भी रखूं गर हिसाब में
अर्थः
ह्या निर्दयी जगात मी कधी पासून आहे काय सांगू ( तुम्हाला मित्रहो )
जर विरहाचे क्षण धरून सांगायच म्हटलं तर सगळ्या कालावधीचं गणित सुटायला पहाट होईल.
शब = पहाटेच्याही आधिची वेळ, साधारणपणे मध्यरात्र आणि ब्रह्ममुहूर्त च्या मधली वेळ
( त्यावरून आठवलं शम्मी कपूरच्या एका गाण्यात " ऐसी नाजूक हो वो जिसका शबनम मुंह धोती हो " अशी ओळ आहे, ती शबनम म्हणजे पहाटेचे पाना-फूलांवरचे दव. शब = पहाट, नम = थेंब, नमी = ओलावा )
हिज्र = विरहाचे क्षण ( सहसा, विरहाच्या रात्री )
मुझ तक कब उनके बज्म में आता था दौर्-ए-जाम
साकी ने कुछ मिला न दिया हो शराब में
अर्थः
तिच्या त्या मैफीलीत मद्याचा चषक कधी भरला जात होता ( आणि कधी संपत होता ) ते मला कळतं नव्हतं
बहूदा दारू मधे अजूनही काही तिने मिसळलेलं असणार
बज्म = शेरोशायरी + दारूची मैफील
साकी = पेल्यात दारू ओतणारी
ता फिर ना इंतजार में नींद आये उम्रभर
आने का अहेद कर गये आये जो ख्वाबमें
अर्थ (दुसर्या ओळीचा आधी)
स्वप्नात दिलेलं वचन की येऊन भेटेन ( त्यावर काय विश्वास ठेवायचा खरं तर? )
(पण तरी) आता मी वाट पहात राहीन आणि ( ती आली नाही तर) मला आयुष्यभर झोप येणार नाही
अहेद = वचन
गालिब छुटी शराब पर अब भी कभी-कभी
पिता हुं रोज्-ए-अब्र-ओ-शब्-ए-माहताब में
अर्थ
दारू पिणं मी सोडलं तर आहे, पण तरी,
एखाद्या, पावसाळी दिवशी, चांदण्या-रात्री, (एखाद-दोन घोट) घेतोच
अब्र = ढग, अभ्र, मेघ
रोज = दिवस
रोज्-ए-अब्र = ढगाळ, पावसाळी दिवस ( बेसिकली अशी वेळ जेव्हा मला कांदा भजी आणि वाफाळणारा चहा हवाहवासा वाटतो )
माहताब = चंद्र
शब्-ए-माहताब = चांदणी रात्र / पहाट

0 comments:
Post a Comment